Ανδρολογία

Κιρσοκήλη: θεραπεύουμε την κλινική αιτία — όχι απλώς μια εικόνα υπερήχου.

Η σωστή ένδειξη έχει μεγαλύτερη σημασία από την τεχνική.

Η κιρσοκήλη είναι διάταση των φλεβών του σπερματικού τόνου, συχνότερα αριστερά. Μπορεί να σχετίζεται με αίσθημα βάρους, πόνο, διαφορά μεγέθους όρχεων ή διαταραχή του σπερμοδιαγράμματος, αλλά δεν χρειάζεται πάντοτε επέμβαση.

01Ενότητα

Τι ακριβώς είναι;

Οι φλέβες του pampiniform plexus ξεκινούν από τον άνω πόλο του όρχεως και περιβάλλουν τα στοιχεία του σπερματικού τόνου. Όταν οι φλεβικές βαλβίδες δεν λειτουργούν επαρκώς ή υπάρχει δυσμενής ανατομική παροχέτευση, προκαλείται παλινδρόμηση και διάταση—ιδιαίτερα στην αριστερή πλευρά, όπου η γοναδική φλέβα εκβάλλει στην αριστερή νεφρική φλέβα.

02Έλεγχος

Πότε χρειάζεται έλεγχος

  • Ψηλαφητές φλέβες ή ασυμμετρία οσχέου.
  • Αίσθημα βάρους ή βύθιος πόνος που επιδεινώνεται στην ορθοστασία ή την άσκηση.
  • Δυσκολία σύλληψης ή παθολογικό σπερμοδιάγραμμα.
  • Μικρότερος όρχις σε έφηβο ή νεαρό άνδρα.
  • Αιφνίδια δεξιά, μη ανατάξιμη ή νέα κιρσοκήλη που χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση.
03Έλεγχος

Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική

Η εξέταση γίνεται σε όρθια θέση, σε ηρεμία και με Valsalva. Η κιρσοκήλη ταξινομείται κλινικά ανάλογα με το αν ψηλαφάται μόνο με Valsalva, χωρίς Valsalva ή είναι ορατή. Το Doppler επιβεβαιώνει αμφίβολα ευρήματα, μετρά φλεβική διάμετρο/παλινδρόμηση και ελέγχει τον όρχι, αλλά δεν μετατρέπει μια μη ψηλαφητή υποκλινική κιρσοκήλη σε χειρουργική ένδειξη.

Πότε προτείνεται θεραπεία;

  • Κλινική κιρσοκήλη, παθολογικό σπερμοδιάγραμμα και κατά τα άλλα ανεξήγητη υπογονιμότητα, όταν το ζευγάρι διαθέτει κατάλληλο αναπαραγωγικό χρονικό περιθώριο.
  • Επίμονος χαρακτηριστικός πόνος αφού αποκλειστούν άλλες αιτίες και αποτύχει συντηρητική αντιμετώπιση.
  • Έφηβος με επίμονη υστέρηση ανάπτυξης του πάσχοντος όρχεως, επιβεβαιωμένη σε διαδοχικούς ελέγχους.
  • Επιλεγμένα περιστατικά αυξημένου DNA fragmentation ή αποτυχημένης ART, μετά από πλήρη συμβουλευτική.

Τι να περιμένω από τη θεραπεία;

Η βελτίωση του σπερμοδιαγράμματος συνήθως αξιολογείται μετά από έναν έως δύο κύκλους σπερματογένεσης. Η αυτόματη εγκυμοσύνη, όταν συμβεί, παρατηρείται συχνότερα μέσα στους επόμενους 6–12 μήνες. Καμία τεχνική δεν εγγυάται εγκυμοσύνη ή πλήρη υποχώρηση του πόνου.

04Θεραπεία

Μικροχειρουργική κιρσοκηλεκτομή

Με βουβωνική ή υποβουβωνική τομή, ο σπερματικός τόνος απομονώνεται και εξετάζεται με χειρουργικό μικροσκόπιο. Οι παθολογικές φλέβες απολινώνονται μία προς μία, ενώ διατηρούνται η ορχική αρτηρία, τα λεμφαγγεία και ο σπερματικός πόρος. Η μικροχειρουργική προσέγγιση συσχετίζεται με χαμηλότερα ποσοστά υποτροπής και μετεγχειρητικής υδροκήλης σε σύγκριση με μη μικροχειρουργικές τεχνικές.

  • Πλεονέκτημα: άμεση αναγνώριση αρτηρίας και λεμφαγγείων υπό μεγέθυνση.
  • Περιορισμός: απαιτεί μικροχειρουργική εμπειρία και περισσότερο λεπτομερή παρασκευή.
  • Στόχος: πλήρης φλεβική διακοπή με διατήρηση αρτηριακής παροχής και λεμφικής παροχέτευσης.
05Θεραπεία

Λαπαροσκοπική κιρσοκηλεκτομή

Η λαπαροσκοπική προσπέλαση αναγνωρίζει τα έσω σπερματικά αγγεία ενδοκοιλιακά, πριν από τον έσω βουβωνικό δακτύλιο. Επιτρέπει υψηλή απολίνωση των φλεβών με μεγέθυνση και μπορεί να είναι ιδιαίτερα πρακτική σε αμφοτερόπλευρη νόσο, σε επιλεγμένη ανατομία ή όταν συνυπάρχει ένδειξη για άλλη λαπαροσκοπική πράξη.

Δεν παρουσιάζεται ως ανώτερη για όλους

Σε σύγκριση με τη μικροχειρουργική υποβουβωνική τεχνική, η λαπαροσκόπηση συνήθως έχει μεγαλύτερη πιθανότητα υδροκήλης ή υποτροπής, ανάλογα με τη διαχείριση λεμφαγγείων και παράπλευρων φλεβών. Παράλληλα απαιτεί γενική αναισθησία και ενδοκοιλιακή πρόσβαση. Παραμένει, όμως, αναγνωρισμένη και ποιοτική επιλογή όταν η ένδειξη και η εμπειρία της ομάδας είναι σωστές.

  • Ακριβής αναγνώριση των γοναδικών αγγείων πάνω από τον έσω βουβωνικό δακτύλιο.
  • Διατήρηση αρτηρίας και, όπου εφαρμόζεται, λεμφαγγείων.
  • Ιδιαίτερη χρησιμότητα στην ταυτόχρονη αμφοτερόπλευρη αντιμετώπιση.
  • Ειλικρινής συζήτηση για ενδοκοιλιακούς κινδύνους, υδροκήλη και υποτροπή.
06Θεραπεία

Εμβολισμός κιρσοκήλης

Ο διαδερμικός εμβολισμός πραγματοποιείται από επεμβατικό ακτινολόγο. Μέσω φλεβικής παρακέντησης καθετηριάζεται η αριστερή γοναδική φλέβα και διακόπτεται η παλινδρόμηση με coils και/ή σκληρυντικό υλικό. Δεν απαιτεί χειρουργική τομή και η επιστροφή στην καθημερινότητα είναι συνήθως γρήγορη.

  • Πλεονεκτήματα: τοπική αναισθησία/μέθη, απουσία χειρουργικής τομής, δυνατότητα φλεβογραφικής χαρτογράφησης παραπλεύρων.
  • Περιορισμοί: ακτινοβολία/σκιαγραφικό, τεχνική αδυναμία καθετηριασμού, πιθανή υποτροπή μέσω παράπλευρων και σπάνια μετακίνηση coil.
  • Χρήσιμη επιλογή σε υποτροπή μετά από χειρουργείο ή όταν ο ασθενής επιθυμεί μη χειρουργική προσπέλαση.
07Με μια ματιά

Η προσέγγιση με μια ματιά

Κλινική εξέταση

Ενόχληση

Doppler υπερηχογράφημα

Εμβολισμός

Γονιμότητα

Επανέλεγχος

Αίσθημα βάρους

Λαπαροσκόπηση

Μικροχειρουργική

Σπερμοδιάγραμμα

08Απαντήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Όχι. Πολλοί άνδρες με κιρσοκήλη έχουν φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα και αποκτούν παιδιά χωρίς θεραπεία.

Όχι. Η κλινική εξέταση, το σπερμοδιάγραμμα, τα συμπτώματα και τα δεδομένα της συντρόφου είναι καθοριστικά.

Συνήθως επανεκτιμάται μετά από περίπου τρεις μήνες και η βελτίωση μπορεί να συνεχιστεί στους επόμενους κύκλους σπερματογένεσης.

Όχι. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα όταν ο πόνος έχει τυπικό βύθιο χαρακτήρα και έχουν αποκλειστεί άλλες αιτίες.

Η μικροχειρουργική βουβωνική/υποβουβωνική προσπέλαση συσχετίζεται γενικά με τις χαμηλότερες υποτροπές και υδροκήλες.

Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, ιδίως με αμφοτερόπλευρη νόσο, ειδική ανατομία ή άλλη λαπαροσκοπική ένδειξη.

Μπορεί να συζητηθεί σε επιλεγμένη μη αποφρακτική αζωοσπερμία, αλλά τα δεδομένα είναι περιορισμένα και δεν πρέπει να καθυστερεί αδικαιολόγητα η αναπαραγωγική στρατηγική.

Τεκμηρίωση

  • EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health — Male Infertility, 2026.
  • AUA/ASRM Diagnosis and Treatment of Infertility in Men Guideline, amended 2024.
  • EAU Patient Information — Varicocele Surgery and Embolisation.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Ιατρική ανασκόπηση: [ημερομηνία].

Εξατομικευμένη φροντίδα

Το επόμενο βήμα είναι μία σωστή αξιολόγηση.

Η σωστή ένδειξη έχει μεγαλύτερη σημασία από την τεχνική.