ΕπείγονΠυρετός ή ρίγος με πιθανή απόφραξη: ο αποφραγμένος και μολυσμένος νεφρός είναι ουρολογικό επείγον.Πηγαίνετε στα επείγοντα →
Ουρολιθίαση

Η πέτρα δεν είναι ποτέ «απλώς μια πέτρα».Η λιθίαση είναι νόσος με αιτίες, διαφορετικούς τύπους λίθων και πιθανότητα υποτροπής.

Αντιμετωπίζουμε τη νόσο της λιθίασης — όχι μόνο την πέτρα.

Στόχος δεν είναι μόνο να φύγει η πέτρα, αλλά να επιλεγεί η σωστή αντιμετώπιση και να μειωθεί ο κίνδυνος να ξανασχηματιστεί.

Μακροφωτογραφία κρυσταλλικού λίθου νεφρού.
Πέντε τύποι λίθων

Δεν έχουν όλοι οι λίθοι την ίδια σύσταση — ούτε την ίδια αντιμετώπιση.

Δεν χρειάζονται όλοι χειρουργείο

Οι επιλογές ξεκινούν από την παρακολούθηση.

Η πρόληψη είναι θεραπεία

Η ανάλυση σύστασης και ο μεταβολικός έλεγχος κατευθύνουν τη συνέχεια.

01Παθοφυσιολογία

Πώς δημιουργείται ένας λίθος;

Ιατρική απεικόνιση των σταδίων σχηματισμού νεφρικού λίθου.

Όταν τα ούρα περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις ουσιών που μπορούν να κρυσταλλώσουν και δεν υπάρχουν αρκετοί φυσικοί αναστολείς, σχηματίζονται μικροκρύσταλλοι. Αυτοί μπορεί να μεγαλώσουν, να ενωθούν και να γίνουν λίθος. Η χαμηλή πρόσληψη υγρών, η διατροφή, λοιμώξεις, μεταβολικοί ή ανατομικοί παράγοντες και η κληρονομικότητα μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο.

Δεν έχουν όλοι οι λίθοι την ίδια σύσταση

Διαφορετικοί τύποι λίθων του ουροποιητικού.

Οξαλικού ασβεστίου

Ο συχνότερος τύπος λίθου.

Φωσφορικού ασβεστίου

Δεύτερη κατηγορία λίθων ασβεστίου.

Ουρικού οξέος

Συνδέονται συχνά με όξινα ούρα.

Στρουβίτη

Σχετίζονται με συγκεκριμένες ουρολοιμώξεις.

Κυστίνης

Σπάνιοι, κληρονομικής αιτιολογίας.

02Εντόπιση

Πού μπορεί να βρίσκεται η πέτρα;

Ο λίθος μπορεί να βρίσκεται στους κάλυκες ή στη νεφρική πύελο, σε οποιοδήποτε τμήμα του ουρητήρα, στην ουροδόχο κύστη ή σπανιότερα στην ουρήθρα. Η θέση, το μέγεθος και ο βαθμός απόφραξης επηρεάζουν τόσο τα συμπτώματα όσο και την επιλογή θεραπείας.

03Κλινική εικόνα

Συμπτώματα και σημεία συναγερμού

Κωλικοειδής πόνος

Έντονος πόνος στη μέση ή στο πλάι, που μπορεί να κατεβαίνει προς τη βουβωνική χώρα.

Αίμα στα ούρα

Ορατή ή μικροσκοπική αιματουρία.

Ναυτία ή έμετος

Συχνά συνοδεύουν τον κωλικό.

Ουρητικά συμπτώματα

Συχνουρία, επιτακτικότητα ή κάψιμο, κυρίως σε χαμηλότερη θέση του λίθου.

Χωρίς συμπτώματα

Ορισμένοι λίθοι ανακαλύπτονται τυχαία.

Επείγουσα εκτίμηση

Πυρετός ή ρίγος

Μαζί με πιθανή απόφραξη.

Αδυναμία ούρησης

Ή πολύ μειωμένη παραγωγή ούρων.

Μονήρης νεφρός με συμπτώματα

Απαιτεί άμεση αξιολόγηση.

Ανεξέλεγκτος πόνος

Ή συνεχείς έμετοι.

Ένας αποφραγμένος και μολυσμένος νεφρός αποτελεί ουρολογικό επείγον.

04Έλεγχος

Η σωστή διάγνωση

Κλινική εκτίμηση

Και αναλυτικό ιστορικό.

Ανάλυση ούρων

Και, όταν ενδείκνυται, καλλιέργεια.

Εξετάσεις αίματος

Για νεφρική λειτουργία, δείκτες λοίμωξης και μεταβολικούς παράγοντες.

Υπερηχογράφημα

Εξέταση χωρίς ακτινοβολία, σε κατάλληλα περιστατικά.

Αξονική χωρίς σκιαγραφικό

Συνήθως χαμηλής δόσης όπου είναι εφικτό, για ακριβή εντόπιση και χαρακτηρισμό σε ενήλικες με οξύ κωλικό.

Ανάλυση λίθου

Με έγκυρη μέθοδο, όταν υπάρχει διαθέσιμο υλικό.

05Απόφαση

Πώς επιλέγεται η θεραπεία;

Δεν υπάρχει μία λύση για όλους.

Χαρακτηριστικά λίθων

Μέγεθος, θέση, αριθμός και πυκνότητα.

Ανατομία

Του ουροποιητικού και βαθμός απόφραξης.

Κλινική εικόνα

Συμπτώματα, νεφρική λειτουργία και παρουσία λοίμωξης.

Πιθανότητα αποβολής

Αν ο λίθος μπορεί να φύγει αυτόματα.

Ο ίδιος ο ασθενής

Ηλικία, συνοδά νοσήματα, φάρμακα και προτιμήσεις.

06Επιλογές

Σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές

Ενυδάτωση και κίνηση στο πλαίσιο συντηρητικής αντιμετώπισης

Παρακολούθηση

Σε επιλεγμένους μικρούς λίθους χωρίς επιπλοκές, με αναλγησία, ενυδάτωση σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού και επανέλεγχο. Φαρμακευτική υποβοήθηση αποβολής μπορεί να συζητηθεί σε κατάλληλους ουρητηρικούς λίθους — δεν είναι για κάθε ασθενή.

Κρουστικά κύματα κατακερματίζουν λίθο του νεφρού.

Εξωσωματική λιθοτριψία

Κρουστικά κύματα εστιάζονται στον λίθο ώστε να κατακερματιστεί και τα τμήματα να αποβληθούν. Η καταλληλότητα εξαρτάται από θέση, μέγεθος, πυκνότητα και ανατομία.

Ενδοσκοπικός κατακερματισμός λίθου με laser.

Ουρητηροσκόπηση / RIRS

Λεπτό ενδοσκόπιο περνά από τη φυσιολογική οδό έως τον ουρητήρα ή τον νεφρό. Ο λίθος κατακερματίζεται με laser και αφαιρείται ή κονιορτοποιείται. Δεν απαιτεί εξωτερική τομή.

Διαδερμική νεφρολιθοτριψία

Μέσω μικρού διαύλου από το δέρμα προς τον νεφρό αφαιρούνται κυρίως μεγάλοι ή σύνθετοι λίθοι. Σε επιλεγμένα σύνθετα περιστατικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμένη ενδοσκοπική προσέγγιση.

07Συνέχεια

Η θεραπεία δεν τελειώνει με την αφαίρεση της πέτρας

Ανάλυση λίθου και μεταβολικός εργαστηριακός έλεγχος.

Μετά την αποβολή ή αφαίρεση, η ανάλυση της σύστασης του λίθου και η βασική μεταβολική αξιολόγηση βοηθούν στην ταξινόμηση του κινδύνου. Οι ασθενείς υψηλού κινδύνου ή με υποτροπές χρειάζονται ειδικότερο έλεγχο, συνήθως με δύο διαδοχικές συλλογές ούρων 24ώρου και στοχευμένες εξετάσεις.

Στόχος: να αντιμετωπιστεί η λιθιασική νόσος, όχι μόνο το επεισόδιο.

08Μακροχρόνια

Πρόληψη υποτροπής

Επαρκής πρόσληψη υγρών

Κατανεμημένη μέσα στην ημέρα, με εξατομικευμένο στόχο παραγωγής ούρων.

Κανονικό ασβέστιο

Από τη διατροφή — δεν περιορίζεται αυθαίρετα.

Αλάτι και ζωική πρωτεΐνη

Περιορισμός της υπερβολικής πρόσληψης, όπου ενδείκνυται.

Ισορροπημένη διατροφή

Πλούσια σε φυτικές τροφές.

Στοχευμένες αλλαγές

Σε οξαλικά, κιτρικά, pH ούρων ή φάρμακα, μόνο βάσει σύστασης λίθου και μεταβολικού ελέγχου.

Βάρος και κίνηση

Έλεγχος βάρους, τακτική κίνηση και προγραμματισμένη παρακολούθηση.

Δεν υπάρχει ενιαίος αριθμός λίτρων για όλους. Ο στόχος υγρών εξατομικεύεται και προσαρμόζεται σε καταστάσεις όπως η καρδιακή ή η νεφρική ανεπάρκεια.

09Απαντήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Όχι. Η σημασία τους εξαρτάται από θέση, μέγεθος, απόφραξη, συμπτώματα, λοίμωξη και νεφρική λειτουργία.

Ναι, ορισμένοι μικροί ουρητηρικοί λίθοι αποβάλλονται αυτόματα. Η πιθανότητα εξαρτάται κυρίως από μέγεθος και θέση.

Όχι. Οι επιλογές περιλαμβάνουν παρακολούθηση, φαρμακευτική υποστήριξη σε επιλεγμένους ασθενείς, SWL, ουρητηροσκόπηση/RIRS και PCNL.

Η σύστασή του βοηθά να εντοπιστούν πιθανοί μηχανισμοί και να σχεδιαστεί στοχευμένη πρόληψη.

Ναι. Γι’ αυτό η πρόληψη και η παρακολούθηση αποτελούν μέρος της θεραπείας.

Τεκμηρίωση

  • European Association of Urology. Guidelines on Urolithiasis, 2026 — Guidelines chapter.
  • European Association of Urology. Guidelines on Urolithiasis, 2026 — Metabolic Evaluation and Recurrence Prevention.
  • AUA / Endourological Society. Surgical Management of Kidney Stones, 2026.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Απαιτείται τελικός έλεγχος και έγκριση από τον θεράποντα ουρολόγο πριν από τη δημοσίευση, ιδίως για τοπικές πρακτικές, φάρμακα, αριθμητικούς στόχους και εξατομικευμένες συστάσεις. Ιατρική ανασκόπηση: [ημερομηνία].

Απεικόνιση νεφρών και διάλυσης κρυστάλλων.
Εξατομικευμένη αντιμετώπιση

Αντιμετωπίζουμε τη νόσο της λιθίασης — όχι μόνο την πέτρα.

Με σωστή διάγνωση, επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και οργανωμένη πρόληψη μειώνουμε τον κίνδυνο να ξανασχηματιστεί ο λίθος.