Ανδρολογία

Πρόωρη εκσπερμάτιση: βρίσκουμε τον τύπο και αντιμετωπίζουμε το πραγματικό πρόβλημα.

Δεν μετράμε μόνο λεπτά. Μετράμε έλεγχο, ενόχληση και λειτουργία.

Η πρόωρη εκσπερμάτιση δεν ορίζεται μόνο από έναν αριθμό λεπτών. Σημασία έχουν το πόσο σταθερά συμβαίνει, ο βαθμός ελέγχου, η ενόχληση που προκαλεί και η επίδραση στη σεξουαλική ζωή ή στη σχέση. Είναι συχνή, αντιμετωπίσιμη και δεν αποτελεί λόγο ντροπής.

01Ενδείξεις

Πότε μιλάμε για πραγματική διαταραχή;

  • Εκσπερμάτιση που συμβαίνει σταθερά πολύ νωρίτερα από όσο επιθυμεί ο άνδρας.
  • Ελάχιστη ή καθόλου αίσθηση ελέγχου της στιγμής της εκσπερμάτισης.
  • Επαναλαμβανόμενο distress, αποφυγή επαφής, άγχος ή δυσκολία στη σχέση.
  • Το μοτίβο επιμένει για μήνες και δεν είναι απλώς ένα περιστασιακό επεισόδιο.
02Ενότητα

Variable και subjective PE

Περιστασιακά γρήγορη εκσπερμάτιση μπορεί να αποτελεί φυσιολογική μεταβλητότητα. Αν ο χρόνος είναι αντικειμενικά φυσιολογικός αλλά η αντίληψη παραμένει αρνητική, η ενημέρωση και η ψυχοσεξουαλική παρέμβαση συχνά έχουν μεγαλύτερη αξία από τη φαρμακευτική αγωγή.

03Κατανόηση

Lifelong ή acquired;

Τι ελέγχουμε στην acquired PE

  • Στυτική δυσλειτουργία και άγχος διατήρησης της στύσης.
  • Συμπτώματα προστατίτιδας, πυελικού πόνου ή LUTS.
  • Άγχος επίδοσης, κατάθλιψη, αλλαγές σχέσης ή τραυματικές εμπειρίες.
  • Υπερθυρεοειδισμός ή άλλες ενδοκρινικές ενδείξεις όταν προκύπτουν από το ιστορικό.
  • Φάρμακα, ουσίες, κακός ύπνος και αλλαγές στη σεξουαλική συχνότητα.

Η διάγνωση βασίζεται σε ιατρικό/σεξουαλικό ιστορικό και στοχευμένη εξέταση. PEDT μπορεί να βοηθήσει στην καταγραφή. Εργαστηριακές ή φυσιολογικές εξετάσεις δεν γίνονται ρουτίνα· ζητούνται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη.

04Θεραπεία

Θεραπεία: επιλογές με πραγματική τεκμηρίωση

Δεν υπάρχει μία θεραπεία για όλους. Επιλέγουμε on-demand ή καθημερινή στρατηγική ανάλογα με τύπο PE, συχνότητα επαφών, συνυπάρχουσα ΣΔ, γονιμότητα, ανεπιθύμητες ενέργειες και προτίμηση.

05Θεραπεία

Dapoxetine και καθημερινά SSRIs

Dapoxetine

Η dapoxetine είναι ταχείας δράσης SSRI σχεδιασμένη για χρήση κατά περίπτωση και στην Ευρώπη είναι εγκεκριμένη για PE. Οι μελέτες δείχνουν σημαντική αύξηση του IELT και βελτίωση ελέγχου, distress και ικανοποίησης. Δεν “θεραπεύει οριστικά” τη διαταραχή και αρκετοί άνδρες διακόπτουν λόγω κόστους, προσδοκιών ή ανεπιθύμητων ενεργειών.

  • Έλεγχος ιστορικού συγκοπής και ορθοστατικών συμπτωμάτων.
  • Προσοχή σε αλκοόλ, άλλα σεροτονινεργικά φάρμακα και σημαντικές αλληλεπιδράσεις.
  • Ζάλη, ναυτία, κεφαλαλγία και διάρροια είναι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.
  • Δεν δημοσιεύεται εξατομικευμένη δοσολογία στο public site.

Καθημερινά SSRIs / clomipramine

Η καθυστέρηση συνήθως γίνεται εμφανέστερη μετά από μία έως δύο εβδομάδες. Paroxetine έχει κατά μέσο όρο τη μεγαλύτερη επίδραση στον χρόνο, αλλά η επιλογή εξαρτάται από το προφίλ ασφάλειας. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι κόπωση, ναυτία, εφίδρωση, μειωμένη libido, δυσκολία οργασμού ή στυτική δυσλειτουργία.

06Θεραπεία

Τοπικό spray και ψυχοσεξουαλική θεραπεία

Lidocaine/prilocaine

Το εγκεκριμένο metered-dose spray παρέχει ελεγχόμενη τοπική εφαρμογή και μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον χρόνο έως την εκσπερμάτιση. Η χρήση γίνεται ακριβώς σύμφωνα με το προϊόν. Υπερβολική ποσότητα μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα, μειωμένη ευχαρίστηση ή δυσκολία στύσης. Υπόλειμμα μπορεί να μεταφερθεί στη σύντροφο και να προκαλέσει μούδιασμα ή καύσο.

  • Αποφυγή σε γνωστή αλλεργία σε τοπικά αναισθητικά.
  • Τήρηση χρόνου εφαρμογής και οδηγιών καθαρισμού/προφύλαξης του προϊόντος.
  • Όχι αυτοσχέδια sprays ή άγνωστα προϊόντα διαδικτύου.
  • Αποφυγή lidocaine/prilocaine σε ζευγάρια που επιδιώκουν σύλληψη λόγω πιθανής σπερματοτοξικότητας.

Ψυχοσεξουαλική και couple-based προσέγγιση

Start-stop, psychoeducation, mindfulness, γνωσιακές τεχνικές και επικοινωνία του ζευγαριού μπορούν να μειώσουν άγχος και distress και να ενισχύσουν τον αντιληπτό έλεγχο. Η τεκμηρίωση ως μονοθεραπεία είναι ασθενέστερη· ο συνδυασμός με φαρμακευτική θεραπεία έχει συνήθως καλύτερα αποτελέσματα.

07Προσοχή

Τι δεν προτείνουμε ως ρουτίνα

  • Tramadol ως εύκολη λύση: έχει κίνδυνο εξάρτησης, καταστολής και αναπνευστικών επιπλοκών και αποτελεί μόνο προσεκτική εναλλακτική όταν αποτύχουν καθιερωμένες θεραπείες.
  • Hyaluronic-acid glans injections: περιορισμένα δεδομένα και πιθανές σοβαρές επιπλοκές· όχι routine recommendation.
  • Selective dorsal neurectomy: μη αναστρέψιμη επέμβαση με ανεπαρκή δεδομένα ασφάλειας.
  • Botox, ηλεκτρική διέγερση, acupuncture, yoga, supplements και “herbal delay pills”: ανεπαρκής τεκμηρίωση για κλινική σύσταση.
  • Αναισθητικά sprays άγνωστης σύνθεσης ή πολύ υψηλής συγκέντρωσης από το διαδίκτυο.

PE μαζί με στυτική δυσλειτουργία

Η ανασφάλεια ότι θα χαθεί η στύση μπορεί να οδηγεί σε βιαστική διείσδυση και εκσπερμάτιση. Η θεραπεία της ΣΔ συχνά βελτιώνει την αυτοπεποίθηση και τον αντιληπτό έλεγχο. Σε επιλεγμένους άνδρες, συνδυασμός PDE5 αναστολέα με PE θεραπεία μπορεί να είναι αποτελεσματικότερος από μονοθεραπεία, μετά από ιατρικό έλεγχο.

08Με μια ματιά

Η προσέγγιση με μια ματιά

Acquired τύπος

Έλεγχος

Δαποξετίνη

Ψυχική επιβάρυνση

Στυτική δυσλειτουργία

Επανέλεγχος

Ιατρικό ιστορικό

Lifelong τύπος

Ψυχοσεξουαλική θεραπεία

Σχέση & επικοινωνία

Τεχνική start-stop

Τοπικό spray

09Απαντήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Δεν υπάρχει ένας χρόνος που ορίζει όλους. Η διάγνωση λαμβάνει υπόψη χρόνο, έλεγχο, distress και σταθερότητα του προβλήματος.

Όχι στην καθημερινή πράξη. Η αξιόπιστη εκτίμηση του άνδρα είναι συνήθως αρκετή.

Ελέγχει το πρόβλημα όταν λαμβάνεται σωστά, αλλά δεν αποτελεί μόνιμη ίαση μετά τη διακοπή.

Τα εγκεκριμένα προϊόντα είναι αποτελεσματικά, αλλά απαιτούν ακριβή εφαρμογή ώστε να αποφεύγεται μούδιασμα του άνδρα ή της συντρόφου.

Ναι. Η acquired PE συχνά εμφανίζεται λόγω άγχους διατήρησης της στύσης.

Μπορούν να βοηθήσουν, κυρίως μαζί με psychoeducation ή φαρμακοθεραπεία. Δεν λειτουργούν το ίδιο για όλους.

Όχι συνήθως. Ζητούνται μόνο όταν το ιστορικό ή η εξέταση υποδεικνύει συγκεκριμένη αιτία.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Ιατρική ανασκόπηση: [ημερομηνία].

Εξατομικευμένη φροντίδα

Το επόμενο βήμα είναι μία σωστή αξιολόγηση.

Δεν μετράμε μόνο λεπτά. Μετράμε έλεγχο, ενόχληση και λειτουργία.