ΠροσοχήΑιφνίδιος έντονος πόνος στον όρχι, ναυτία ή υψηλή θέση του όρχεως: πιθανή συστροφή.Πηγαίνετε στα επείγοντα →
Παθήσεις Όρχεων και Οσχέου

Επιδιδυμίτιδα και επιδιδυμοορχίτιδα: πόνος και πρήξιμο που χρειάζονται σωστή διάγνωση.Πρώτα αποκλείουμε τη συστροφή — μετά θεραπεύουμε τη φλεγμονή.

Κάθε νέο οξύ επεισόδιο αξιολογείται χωρίς καθυστέρηση.

Η επιδιδυμίτιδα είναι φλεγμονή του σωλήνα πίσω από τον όρχι. Όταν επεκτείνεται και στον όρχι λέγεται επιδιδυμοορχίτιδα. Είναι συχνή και θεραπεύσιμη, αλλά επειδή η συστροφή μπορεί να μοιάζει, η αξιολόγηση δεν αναβάλλεται.

Φυσιολογική και φλεγμαίνουσα επιδιδυμίδα.
Δεν είναι πάντα ΣΜΝ

Η αιτία μπορεί να είναι ουρολογικό ή εντερικό βακτήριο, ή σπανιότερα μη λοιμώδης φλεγμονή.

Όχι ενιαία αντιβίωση

Η επιλογή εξατομικεύεται με βάση το πιθανό παθογόνο και το ιστορικό.

48–72 ώρες

Αν δεν υπάρξει σαφής βελτίωση, η διάγνωση επανεξετάζεται.

01Ανατομία

Τι είναι η επιδιδυμίτιδα;

Η επιδιδυμίδα βρίσκεται πίσω και πάνω από τον όρχι και συμμετέχει στην ωρίμανση και μεταφορά των σπερματοζωαρίων. Η λοίμωξη ή φλεγμονή προκαλεί ευαισθησία, πάχυνση και αυξημένη αιμάτωση. Όταν η φλεγμονή επεκτείνεται και στον όρχι, μιλάμε για επιδιδυμοορχίτιδα.

Η διόγκωση μπορεί να επιμένει για εβδομάδες ακόμη και όταν η λοίμωξη θεραπεύεται. Η βελτίωση του πόνου προηγείται της υποχώρησης του οιδήματος.

02Το πρώτο ερώτημα

Επιδιδυμίτιδα ή συστροφή;

Κύριες οδοί αιτιολογίας χωρίς στιγματισμό.

Έναρξη

Επιδιδυμίτιδα: συχνά σταδιακή. Συστροφή: συχνά αιφνίδια.

Ουρολογικά συμπτώματα

Επιδιδυμίτιδα: μπορεί να υπάρχουν. Συστροφή: συνήθως όχι.

Ναυτία ή έμετος

Επιδιδυμίτιδα: λιγότερο τυπικά. Συστροφή: συχνότερα.

Ασφαλής κανόνας

Επιδιδυμίτιδα: ιατρική εξέταση. Συστροφή: επείγουσα εκτίμηση — δεν περιμένει.

Η συστροφή δεν αποκλείεται από την ηλικία, τον πυρετό, τα ουρολογικά συμπτώματα ή μια θετική γενική ούρων. Ο αποκλεισμός γίνεται από ιατρική ομάδα, όχι στο σπίτι.

03Κλινική εικόνα

Συμπτώματα και σημεία

Πόνος και ευαισθησία

Συνήθως πίσω από τον όρχι και στη μία πλευρά.

Σταδιακό πρήξιμο

Θερμότητα ή ερυθρότητα του οσχέου.

Ουρολογικά συμπτώματα

Κάψιμο στην ούρηση, συχνουρία ή επιτακτικότητα.

Έκκριση ή πόνος στην εκσπερμάτιση

Από την ουρήθρα, ανάλογα με το αίτιο.

Πυρετός ή κακουχία

Σε εντονότερη λοίμωξη.

Αντιδραστική υδροκήλη

Ή διόγκωση του όρχεως όταν υπάρχει ορχίτιδα.

04Σημεία συναγερμού

Πότε επείγει

Πιθανή συστροφή

Ξαφνικός έντονος πόνος, ναυτία ή έμετος, υψηλή ή οριζόντια θέση του όρχεως.

Συστηματική νόσος

Πυρετός με ρίγος, ταχυκαρδία, υπόταση ή έντονη κακουχία.

Ταχεία επιδείνωση

Μεγάλη συλλογή ή υποψία αποστήματος.

Ευάλωτος ασθενής

Ανοσοκαταστολή, σοβαρές συνοσηρότητες ή αδυναμία λήψης αγωγής.

Σε οποιοδήποτε από τα παραπάνω, η σωστή ενέργεια είναι άμεση μετάβαση σε τμήμα επειγόντων.

05Αιτιολογία

Πιθανά αίτια

Η αιτία δεν συμπεραίνεται από την ηλικία ή το σεξουαλικό ιστορικό. Καθορίζεται από τη συνολική κλινική εικόνα και τις εξετάσεις.

Doppler φυσιολογικής έναντι υπεραιμικής επιδιδυμίδας.

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα

Chlamydia trachomatis ή Neisseria gonorrhoeae, ανάλογα με την έκθεση και τα αποτελέσματα του ελέγχου.

Ουρολογικά ή εντερικά βακτήρια

Συσχέτιση με ουρολοίμωξη, απόφραξη, καθετήρα ή πρόσφατη επέμβαση.

Μη λοιμώδη αίτια

Φάρμακα, παλινδρόμηση ούρων, τραύμα ή συστηματική φλεγμονή. Λιγότερο συχνά.

06Έλεγχος

Διάγνωση και εξετάσεις

Η εκτίμηση περιλαμβάνει χρόνο έναρξης, σεξουαλικό και ουρολογικό ιστορικό, φάρμακα, πρόσφατες επεμβάσεις και εξέταση όρχεως, επιδιδυμίδας, βουβωνικής χώρας και κοιλιάς.

Σύγκριση βασικών αιτίων οξέος οσχέου.

Γενική ούρων και καλλιέργεια

Όταν υπάρχει πιθανότητα ουροπαθογόνου.

NAAT

Για χλαμύδια και γονόρροια, όταν υπάρχει πιθανότητα ΣΜΝ.

Έλεγχος για HIV και σύφιλη

Σύμφωνα με το ιστορικό και τις οδηγίες.

Doppler

Όταν χρειάζεται για αποκλεισμό συστροφής, αποστήματος ή άλλης παθολογίας.

Εργαστηριακός έλεγχος

Καλλιέργειες αίματος σε συστηματική νόσο ή νοσηλεία.

Τι δείχνει το Doppler

Εξέταση, ούρα, NAAT, καλλιέργεια και Doppler.

Συνήθως δείχνει διογκωμένη, ανομοιογενή και υπεραιμική επιδιδυμίδα. Μπορεί να υπάρχει αυξημένη αιμάτωση του όρχεως, υδροκήλη ή πάχυνση του οσχεϊκού τοιχώματος.

Η απεικόνιση συμπληρώνει την κλινική κρίση και δεν πρέπει να δημιουργεί καθυστέρηση όταν υπάρχει υποψία συστροφής.

Διαφορική διάγνωση

Συστροφή

Όρχεως ή απόφυσης όρχεως.

Βουβωνοκήλη ή τραύμα

Συμπεριλαμβανομένης της αιματοκήλης.

Όγκος όρχεως

Με δευτερογενή φλεγμονή.

Βαριά κλινική εικόνα

Απόστημα, έμφρακτο ή νεκρωτική λοίμωξη.

07Αντιμετώπιση

Θεραπεία με βάση το πιθανό παθογόνο

Η εμπειρική θεραπεία ξεκινά όταν η κλινική διάγνωση είναι πιθανή, πριν ολοκληρωθούν όλα τα αποτελέσματα. Η επιλογή λαμβάνει υπόψη πιθανό ΣΜΝ, εντερικούς μικροοργανισμούς, αλλεργίες, νεφρική λειτουργία, τοπική αντοχή και πρόσφατες καλλιέργειες.

Πιθανή χλαμύδια ή γονόρροια

Κάλυψη ΣΜΝ, NAAT και διαχείριση συντρόφων.

ΣΜΝ και κίνδυνος εντερικών οργανισμών

Κάλυψη και των δύο κατηγοριών.

Πιθανό ουροπαθογόνο

Καλλιέργεια ούρων και στοχευμένη θεραπεία με βάση τις ευαισθησίες.

Βαριά ή συστηματική νόσος

Νοσηλεία, ενδοφλέβια αγωγή και έλεγχος επιπλοκών.

Δεν υπάρχει ένα αντιβιοτικό σχήμα κατάλληλο για όλους. Η ακριβής συνταγογράφηση ανήκει στον θεράποντα ιατρό και δεν γίνεται με αυτοθεραπεία.

Υποστηρικτική αγωγή

Ανάπαυση και υποστήριξη

Ανύψωση του οσχέου και ψυχρά επιθέματα με προστατευτικό ύφασμα.

Αναλγησία

Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη, όταν είναι ασφαλή για τον ασθενή.

Ολοκλήρωση της αγωγής

Ακόμη και αν ο πόνος βελτιωθεί νωρίτερα.

Αποχή από σεξ

Μέχρι να ολοκληρωθεί η απαιτούμενη θεραπεία και να αντιμετωπιστούν οι σύντροφοι, όταν πρόκειται για ΣΜΝ.

08Παρακολούθηση

Follow-up και σύντροφοι

Κλινική βελτίωση αναμένεται συνήθως μέσα σε 48–72 ώρες, αλλά ο πόνος και το οίδημα μπορεί να υποχωρούν για αρκετές εβδομάδες.

Θεραπεία, υποστήριξη και επανεκτίμηση.

Αν δεν υπάρχει σαφής ανταπόκριση σε 48–72 ώρες, επανεξετάζονται η διάγνωση, η συμμόρφωση, η μικροβιακή αντοχή και πιθανές επιπλοκές. Το ίδιο ισχύει για ψηλαφητή μάζα ή επίμονη διόγκωση.

Όταν πρόκειται για πιθανό ΣΜΝ

Ενημέρωση και έλεγχος

Πρόσφατων σεξουαλικών συντρόφων, σύμφωνα με τις οδηγίες.

Έλεγχος για άλλα ΣΜΝ

Και συμβουλευτική για χρήση προφυλακτικού.

Αποχή

Μέχρι να ολοκληρωθεί η θεραπεία και να υποχωρήσουν τα συμπτώματα, σύμφωνα με την ιατρική οδηγία.

09Πιθανές εξελίξεις

Επιπλοκές

Απόστημα ή πυοκήλη

Μπορεί να χρειαστεί παροχέτευση ή χειρουργική αντιμετώπιση.

Χρόνιος πόνος

Επιμονή πέρα από την οξεία φάση. Χρειάζεται επανεκτίμηση.

Ατροφία ή έμφρακτο

Σπάνια, κυρίως σε βαριά νόσο ή καθυστερημένη διάγνωση.

Υπογονιμότητα

Μεγαλύτερη ανησυχία σε αμφοτερόπλευρη ή σοβαρή φλεγμονή.

10Απαντήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Όχι. Η αιτία μπορεί να είναι ουρολογικό ή εντερικό βακτήριο, ή σπανιότερα μη λοιμώδης φλεγμονή.

Η λοίμωξη βελτιώνεται νωρίτερα, αλλά η διόγκωση μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες για να υποχωρήσει.

Όχι πάντα. Χρησιμοποιείται κυρίως όταν η διάγνωση ή ο αποκλεισμός συστροφής δεν είναι ασφαλής κλινικά.

Όχι. Η αγωγή ολοκληρώνεται όπως έχει συνταγογραφηθεί, ακόμη και αν τα συμπτώματα βελτιωθούν νωρίτερα.

Τεκμηρίωση

  • European Association of Urology. Guidelines on Urological Infections, 2026.
  • Centers for Disease Control and Prevention. Epididymitis — STI Treatment Guidelines, current online edition.
  • NHS. Epididymitis. Last reviewed August 2024, review due August 2027.
  • NICE CKS. Scrotal pain and swelling — suspected testicular torsion pathway.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση ή συνταγογράφηση. Ιατρική ανασκόπηση: [ημερομηνία].

Σωστή διάγνωση πριν από τη θεραπεία

Πρώτα αποκλείουμε τη συστροφή — μετά θεραπεύουμε τη φλεγμονή.

Με κλινική εξέταση, στοχευμένες εξετάσεις και υπέρηχο όπου χρειάζεται, ξεχωρίζουμε την επιδιδυμίτιδα από τα επείγοντα αίτια οξέος οσχέου και επιλέγουμε θεραπεία με βάση το πιθανό παθογόνο.