Παθήσεις Όρχεων και Οσχέου

Κιρσοκήλη: διογκωμένες φλέβες γύρω από τον όρχι και τι σημαίνουν για πόνο και γονιμότητα.Πόνος, γονιμότητα και τρεις διαφορετικές θεραπευτικές διαδρομές.

Δεν θεραπεύουμε ένα υπερηχογραφικό εύρημα μόνο επειδή υπάρχει.

Η κιρσοκήλη είναι διάταση του φλεβικού πλέγματος πάνω από τον όρχι, συχνότερα αριστερά. Η ένδειξη θεραπείας δεν προκύπτει από την εικόνα, αλλά από τα συμπτώματα, την κλινική εξέταση, το σπερμοδιάγραμμα, τον όγκο του όρχεως και τους αναπαραγωγικούς στόχους.

Ανατομική απεικόνιση κιρσοκήλης με διατεταμένες φλέβες του σπερματικού πλέγματος στον άνω πόλο του όρχεως.
Συχνά χωρίς συμπτώματα

Πολλές κιρσοκήλες δεν προκαλούν ενοχλήσεις και δεν χρειάζονται θεραπεία.

Υποκλινική κιρσοκήλη

Εύρημα μόνο στο υπερηχογράφημα δεν αποτελεί αυτομάτως ένδειξη επέμβασης.

Τρεις διαδρομές

Μικροχειρουργική, λαπαροσκοπική απολίνωση και εμβολισμός — με διαφορετικό προφίλ η καθεμία.

01Κλινική εικόνα

Πώς εμφανίζεται

Αίσθημα βάρους ή αμβλύς πόνος

Επιδεινώνεται με ορθοστασία, άσκηση ή ζέστη.

Ψηλαφητές ελικώδεις φλέβες

Η κλασική περιγραφή είναι «σακουλάκι με σκουλήκια».

Συχνά καθόλου συμπτώματα

Πολλές κιρσοκήλες εντοπίζονται τυχαία.

Πότε χρειάζεται ιδιαίτερος έλεγχος

Αιφνίδια έναρξη, απομονωμένη δεξιά κιρσοκήλη ή εύρημα που δεν υποχωρεί σε κατάκλιση χρειάζονται αξιολόγηση για δευτεροπαθή αιτία.

02Εξέταση

Διάγνωση και κλινικοί βαθμοί

Η εξέταση γίνεται όρθιος και σε κατάκλιση, σε ηρεμία και με δοκιμασία Valsalva. Οι κλινικοί βαθμοί βασίζονται στην ψηλάφηση, ενώ ο υπέρηχος συμπληρώνει όταν η εξέταση είναι αμφίβολη.

03Απεικόνιση και έλεγχος

Doppler και γονιμότητα

Υπερηχογράφημα Doppler με διατεταμένες φλέβες και φλεβική παλινδρόμηση κατά τη δοκιμασία Valsalva.

Διάμετρος φλεβών

Και παρουσία παλινδρόμησης με Valsalva.

Όγκος όρχεων

Σύγκριση των δύο πλευρών.

Άλλη παθολογία

Αποκλεισμός συνυπάρχοντος ευρήματος.

Η υποκλινική κιρσοκήλη, δηλαδή εύρημα μόνο στο υπερηχογράφημα χωρίς ψηλαφητή κιρσοκήλη, δεν αποτελεί αυτομάτως ένδειξη επέμβασης.

Σπερμοδιάγραμμα

Όταν το αποτέλεσμα πρόκειται να επηρεάσει απόφαση, αξιολογούνται τουλάχιστον δύο σπερμοδιαγράμματα, μαζί με την εικόνα του ζευγαριού και τον χρόνο προσπάθειας.

04Απόφαση

Πότε παρακολουθούμε και πότε θεραπεύουμε

Η παρακολούθηση είναι κατάλληλη όταν δεν υπάρχει σημαντικός πόνος, ατροφία ή τεκμηριωμένο αναπαραγωγικό όφελος.

Συχνές ενδείξεις συζήτησης θεραπείας

Επίμονος τυπικός πόνος

Παρά τα συντηρητικά μέτρα.

Ψηλαφητή κιρσοκήλη με υπογονιμότητα

Και παθολογικό σπερμοδιάγραμμα.

Επίδραση στην ανάπτυξη του όρχεως

Σε έφηβο ασθενή.

Ρεαλιστικές προσδοκίες: οι παράμετροι του σπέρματος μπορεί να βελτιωθούν σε βάθος μηνών, αλλά ούτε η εγκυμοσύνη ούτε η πλήρης ύφεση του πόνου είναι εγγυημένες.

05Επιλογές

Οι τρεις θεραπευτικές διαδρομές

Η επιλογή εξαρτάται από την ανατομία, την ηλικία, προηγούμενες επεμβάσεις, την ύπαρξη αμφοτερόπλευρης νόσου, την επιθυμία γρήγορης ανάρρωσης και την εμπειρία της ομάδας.

Σύγκριση μικροχειρουργικής υποβουβωνικής απολίνωσης, λαπαροσκοπικής απολίνωσης και εμβολισμού.

Μικροχειρουργική υποβουβωνική

Μικρή τομή και μεγέθυνση για διατήρηση της αρτηρίας και των λεμφαγγείων. Ισχυρή επιλογή, με χαμηλά ποσοστά υποτροπής και υδροκήλης σε έμπειρα χέρια.

Λαπαροσκοπική απολίνωση

Υψηλή απολίνωση των έσω σπερματικών φλεβών μέσω μικρών κοιλιακών οπών. Ιδιαίτερα χρήσιμη σε αμφοτερόπλευρη αντιμετώπιση. Αναλυτικά παρακάτω.

Εμβολισμός

Διακαθετηριακός αποκλεισμός της φλέβας, χωρίς οσχεϊκή ή βουβωνική τομή. Πιθανή τεχνική αποτυχία ή υποτροπή, με έκθεση σε ακτινοβολία και σκιαγραφικό.

Κάθε τεχνική έχει διαφορετικό προφίλ κινδύνων. Η ενημέρωση γίνεται ξεχωριστά για την τεχνική που τελικά επιλέγεται.

06Αυτόνομη υπηρεσία

Λαπαροσκοπική απολίνωση κιρσοκήλης

Η λαπαροσκοπική κιρσοκηλεκτομή αποτελεί ξεχωριστή χειρουργική επιλογή και όχι απλή παραλλαγή των υπολοίπων. Πραγματοποιείται μέσω μικρών κοιλιακών οπών, με απολίνωση των έσω σπερματικών φλεβών σε υψηλότερο σημείο από τη μικροχειρουργική προσπέλαση.

Πότε είναι χρήσιμη

Όταν χρειάζεται υψηλή απολίνωση, αμφοτερόπλευρη αντιμετώπιση, ή όταν η προσπέλαση ταιριάζει στην ανατομία και στην εμπειρία της ομάδας.

Τεχνική

Μικρές κοιλιακές οπές, κάμερα και απολίνωση των έσω σπερματικών φλεβών υπό γενική αναισθησία.

Διατήρηση δομών

Απαιτείται σαφής στρατηγική διατήρησης της αρτηρίας και των λεμφαγγείων.

Τι πρέπει να εξηγείται

Κίνδυνοι αιμορραγίας, λοίμωξης, κάκωσης ενδοκοιλιακών οργάνων, υδροκήλης, υποτροπής και σπάνιας αρτηριακής βλάβης.

Αναμενόμενο μετά την επέμβαση

Πόνος στον ώμο ή στην κοιλιά από το πνευμοπεριτόναιο.

07Μετά την επέμβαση

Ανάρρωση και follow-up

Επιστροφή στις δραστηριότητες

Εξαρτάται από την τεχνική και το είδος της δραστηριότητας.

Οδηγίες

Για τα τραύματα, την αναλγησία, την άρση βάρους και τη σεξουαλική δραστηριότητα.

Επανέλεγχος σπερμοδιαγράμματος

Συνήθως μετά από έναν κύκλο σπερματογένεσης και σε επόμενα χρονικά σημεία όταν χρειάζεται.

Επικοινωνήστε με την ομάδα σε πυρετό, αυξανόμενο πόνο ή ερυθρότητα, ταχεία διόγκωση, επίμονο έμετο ή αναπνευστικά συμπτώματα μετά από λαπαροσκόπηση.

08Ειλικρινής ενημέρωση

Πιθανές επιπλοκές

Υποτροπή ή επιμονή

Της κιρσοκήλης μετά τη θεραπεία.

Υδροκήλη

Συλλογή υγρού γύρω από τον όρχι.

Αιμάτωμα ή λοίμωξη

Τοπικές επιπλοκές του τραύματος.

Χρόνιος πόνος

Επιμονή πέρα από την αναμενόμενη περίοδο ανάρρωσης.

Βλάβη αρτηρίας ή ατροφία

Σπάνια.

09Απαντήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Όχι. Η παρακολούθηση είναι κατάλληλη όταν δεν υπάρχει σημαντικός πόνος, ατροφία του όρχεως ή τεκμηριωμένο αναπαραγωγικό όφελος.

Όχι αυτομάτως. Η υποκλινική κιρσοκήλη χωρίς ψηλαφητό εύρημα δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επέμβασης.

Οι παράμετροι του σπέρματος μπορεί να βελτιωθούν σε βάθος μηνών, αλλά η βελτίωση δεν είναι εγγυημένη και δεν εξασφαλίζει εγκυμοσύνη.

Η αριστερή εντόπιση είναι η συνηθισμένη. Μια απομονωμένη δεξιά κιρσοκήλη ή ένα εύρημα που δεν υποχωρεί σε κατάκλιση χρειάζονται αξιολόγηση για δευτεροπαθή αιτία.

Συνήθως μετά από έναν κύκλο σπερματογένεσης και, όταν χρειάζεται, σε επόμενα χρονικά σημεία που ορίζει ο θεράπων.

Τεκμηρίωση

  • European Association of Urology. Sexual and Reproductive Health Guidelines, 2026.
  • American Urological Association / American Society for Reproductive Medicine. Male Infertility Guideline, 2024.
  • BAUS / BSIR. Varicocele embolisation — patient information.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Η ενημέρωση για τους κινδύνους γίνεται ξεχωριστά για κάθε τεχνική. Ιατρική ανασκόπηση: [ημερομηνία].

Η ένδειξη δεν προκύπτει από την εικόνα

Δεν θεραπεύουμε ένα εύρημα — θεραπεύουμε έναν ασθενή.

Η απόφαση βασίζεται στα συμπτώματα, στην κλινική εξέταση, στο σπερμοδιάγραμμα, στον όγκο του όρχεως και στους αναπαραγωγικούς σας στόχους — και η τεχνική επιλέγεται αντίστοιχα.