Παθήσεις πέους

Κονδυλώματα και HPV στους άνδρες

Συνήθως καλοήθη — αλλά κάθε άτυπη βλάβη ελέγχεται.

Η διάγνωση γίνεται κλινικά και το HPV test δεν καθοδηγεί τη θεραπεία ενός εξωτερικού κονδυλώματος. Καμία μέθοδος δεν εξαλείφει με βεβαιότητα τον ιό ή την πιθανότητα υποτροπής.

01Κατανόηση

Κονδυλώματα και λοίμωξη από HPV

Τα οξυτενή κονδυλώματα είναι συνήθως καλοήθεις εξωφυτικές βλάβες που σχετίζονται κυρίως με τους χαμηλού ογκογόνου κινδύνου τύπους HPV 6 και 11. Δεν σημαίνουν από μόνα τους καρκίνο, αλλά κάθε άτυπη ή επίμονη βλάβη πρέπει να διαχωρίζεται από PeIN, ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, μολυσματική τέρμινθο, αγγειοκερατώματα, condylomata lata και καλοήθεις ανατομικές παραλλαγές.

Πώς εμφανίζονται

Μπορεί να είναι μεμονωμένα ή πολλαπλά, επίπεδα, θηλωματώδη ή μισχωτά και να βρίσκονται στη βάλανο, στην ακροποσθία, στο σώμα του πέους, στο όσχεο, στο περίνεο, περιπρωκτικά ή στο έξω στόμιο της ουρήθρας.

3D απεικόνιση εξωφυτικών κονδυλωμάτων με ενδεικτική ιστολογική συσχέτιση.

02Έλεγχος

Πότε χρειάζεται βιοψία

Η διάγνωση γίνεται συνήθως κλινικά. Το HPV test δεν επιβεβαιώνει ένα εξωτερικό κονδύλωμα και δεν καθοδηγεί τη θεραπεία του.

  • Μελάγχρωση, σκλήρυνση, καθήλωση, αιμορραγία ή εξέλκωση.
  • Αβέβαιη διάγνωση ή μη αναμενόμενη μορφολογία.
  • Απουσία ανταπόκρισης ή επιδείνωση παρά τη θεραπεία.
  • Ανοσοκαταστολή, HIV ή αυξημένη πιθανότητα HSIL/καρκίνου.

Έλεγχος και συμβουλευτική

Ανάλογα με το ιστορικό συζητείται έλεγχος για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Ο χρόνος μετάδοσης του HPV δεν μπορεί συνήθως να προσδιοριστεί, επειδή οι βλάβες μπορεί να εμφανιστούν μήνες ή χρόνια μετά την έκθεση.

03Θεραπεία

Θεραπευτικές επιλογές

Στόχος είναι η αφαίρεση των ορατών βλαβών, η ανακούφιση συμπτωμάτων και η ελαχιστοποίηση ουλών. Καμία μέθοδος δεν είναι ιδανική για όλους και καμία δεν εξαλείφει με βεβαιότητα τον HPV ή την πιθανότητα υποτροπής.

Αγωγή από τον ασθενή

Επιλογές: Imiquimod ή podophyllotoxin όπου επιτρέπεται και ενδείκνυται

Πότε ταιριάζει: Λίγες εξωτερικές, πλήρως ορατές βλάβες και δυνατότητα σωστής εφαρμογής.

Κρυοθεραπεία

Επιλογές: Υγρό άζωτο από εκπαιδευμένο επαγγελματία

Πότε ταιριάζει: Μικρές ή μέτριες βλάβες· συχνά χρειάζονται επαναλήψεις.

Χημική καταστροφή

Επιλογές: Τριχλωροξικό οξύ από ιατρό

Πότε ταιριάζει: Επιλεγμένες μικρές βλάβες με προσεκτική προστασία του υγιούς δέρματος.

Χειρουργική αφαίρεση

Επιλογές: Εκτομή, απόξεση ή ηλεκτροχειρουργική

Πότε ταιριάζει: Μεγάλες, πολυάριθμες ή μισχωτές βλάβες και ανάγκη άμεσης απομάκρυνσης.

CO2 laser

Επιλογές: Εξάχνωση ή εκτομή με κατάλληλη απαγωγή καπνού

Πότε ταιριάζει: Εκτεταμένες, υποτροπιάζουσες ή δύσκολα προσβάσιμες βλάβες σε έμπειρα χέρια.

04Ειδικά

Ειδικές εντοπίσεις και μετά τη θεραπεία

  • Βλάβες στο έξω στόμιο ή στην ουρήθρα χρειάζονται ουρηθροσκοπική αξιολόγηση όταν υπάρχει υποψία επέκτασης.
  • Εξωτερικά περιπρωκτικά κονδυλώματα μπορεί να συνυπάρχουν με ενδοπρωκτικές βλάβες και χρειάζονται κατάλληλη εξέταση.
  • Σε πολύ μεγάλες ή άτυπες βλάβες προέχει η βιοψία και ο αποκλεισμός Buschke–Löwenstein όγκου ή καρκινώματος.

Μετά τη θεραπεία

Οι υποτροπές είναι συχνές, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες. Η αλλαγή μεθόδου εξετάζεται όταν δεν υπάρχει ουσιαστική βελτίωση μετά από πλήρη και σωστά εφαρμοσμένη θεραπεία ή όταν εμφανίζονται σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Το προφυλακτικό μειώνει αλλά δεν εξαλείφει τη μετάδοση, επειδή ο HPV μπορεί να υπάρχει σε μη καλυπτόμενο δέρμα.

05Πρόληψη

Εμβολιασμός HPV στους άνδρες

Ο εμβολιασμός προλαμβάνει νέες λοιμώξεις από τους τύπους που καλύπτει το εμβόλιο. Δεν αποτελεί θεραπεία των υπαρχόντων κονδυλωμάτων και δεν εκριζώνει ήδη εγκατεστημένη λοίμωξη. Προηγούμενη λοίμωξη από έναν τύπο HPV δεν σημαίνει απαραίτητα έκθεση σε όλους τους τύπους του εννεαδύναμου εμβολίου.

Ποιοι πρέπει να συζητήσουν τον εμβολιασμό

  • Αγόρια και κορίτσια στην ηλικία που προβλέπει το ισχύον Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, ιδανικά πριν από την έναρξη σεξουαλικών επαφών.
  • Ανεμβολίαστοι έφηβοι στο πλαίσιο αναπληρωματικού εμβολιασμού.
  • Άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες έως 45 ετών, σύμφωνα με τις ελληνικές συστάσεις.
  • Άτομα με HIV, ανοσοκαταστολή ή ανοσοκατασταλτική θεραπεία έως 45 ετών· στις ομάδες αυτές προβλέπεται σχήμα τριών δόσεων.
  • Άλλοι ενήλικες 27–45 ετών μετά από εξατομικευμένη συζήτηση για προηγούμενο εμβολιασμό και πιθανό μελλοντικό κίνδυνο νέας έκθεσης. Η άδεια κυκλοφορίας δεν ταυτίζεται πάντοτε με την αποζημίωση.

Χρήσιμες διευκρινίσεις

  • Ιστορικό κονδυλωμάτων ή HPV δεν αποκλείει αυτομάτως τον εμβολιασμό.
  • Δεν απαιτείται HPV test πριν από τον εμβολιασμό ενός άνδρα.
  • Το σχήμα δόσεων καθορίζεται από την ηλικία έναρξης, την ανοσολογική κατάσταση και τις ισχύουσες εθνικές οδηγίες.
  • Ο εμβολιασμός δεν αντικαθιστά τη βιοψία μιας άτυπης βλάβης ή την παρακολούθηση μετά τη θεραπεία.
06Απαντήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Συνήθως όχι. Συνδέονται κυρίως με μη ογκογόνους τύπους HPV, αλλά μια άτυπη βλάβη χρειάζεται βιοψία.

Η θεραπεία αφαιρεί τις ορατές βλάβες, όχι απαραίτητα τον ιό. Γι’ αυτό μπορεί να υπάρξουν υποτροπές.

Όχι. Προλαμβάνει νέες λοιμώξεις από τους τύπους που καλύπτει.

Τεκμηρίωση

  • CDC STI Treatment Guidelines — Anogenital Warts. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/anogenital-warts.htm
  • CDC HPV Vaccine Recommendations. https://www.cdc.gov/hpv/hcp/vaccination-considerations/
  • Υπουργείο Υγείας — Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών παιδιών, εφήβων και ενηλίκων και ειδικές συστάσεις HPV. https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/emboliasmoi
  • European Medicines Agency — Gardasil 9 product information. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/gardasil-9

Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την κλινική εξέταση, τη βιοψία, τη σταδιοποίηση ή την εξατομικευμένη ιατρική απόφαση. Ιατρική ανασκόπηση: [ημερομηνία].

Εξατομικευμένη φροντίδα

Το επόμενο βήμα είναι μία σωστή αξιολόγηση.

Διακριτική εξέταση, σαφής εξήγηση των ευρημάτων και πλάνο που ταιριάζει στη δική σου περίπτωση.